Sneek
Dahlia’s zijn onvermoeibare bloeiers. Het begint in juni en gaat soms door tot aan de eerste nachtvorst. Je kunt de knollen ook het beste zo lang mogelijk in de grond laten zitten. Want hoe langer in de grond, hoe beter ze bestand zijn tegen de lange winterrust.
Wist je trouwens dat dahlia’s worden gerekend tot de zomerbollen? Strikt genomen zijn het geen bollen maar knollen: massief van binnen, zonder de ‘rokken’ die je bij tulpenbollen ziet.
In een milde winter, waarvan er steeds meer komen, kunnen dahlia's in de grond overleven. Laten zitten werkt het best op goed doorlatende grond, zoals zandgrond, en in een beschutte tuin. Rooien blijft de veiligste keuze op natte plekken, op zware klei zonder goede afwatering en als je geen risico wilt lopen met een strenge winter. Twijfel je? Laat dan een jaar je minst mooie knol zitten en rooi de rest.
Welke methode je ook kiest: wacht eerst tot er vorst is geweest. Tegen die tijd zijn de dahlia’s vaak over hun hoogtepunt heen en zien ze er niet meer zo fraai uit, maar kom niet in de verleiding om ze weg te halen.
Juist deze teloorgang heeft een functie: de sapstroom keert om en voedt niet meer de knoppen en bloemen, maar de knollen. Dit draagt bij aan groei voor volgend jaar. Komt er vorst, dan sluit de sapstroom geheel. Dat is het moment om aan het werk te gaan en je dierbare knollen 'in te kuilen' voor de winter, of om ze te rooien.
Rooien doe je pas na een zware nachtvorst, als de planten bovengronds bevroren zijn. Dat kan begin november zijn, maar evengoed een maand later. Nogmaals: hoe langer de knollen in de grond blijven, hoe beter ze bestand zijn tegen de lange winterrust.
Er zijn verschillende manieren om de knollen te bewaren. Je kunt ze in kranten verpakken, in papieren zakken doen of in een doos of krat met droog zand of oude potgrond. Zorg dat ze luchtig liggen, op een koele, vorstvrije plek zoals een kelder, schuur of garage. Een temperatuur van ongeveer 4 tot 8 °C is ideaal. De knollen mogen niet bevriezen, maar ook niet helemaal uitdrogen.
Controleer in de winter af en toe of de knollen nog goed zijn. Worden ze zacht of gaan ze rotten, verwijder dan de aangetaste delen of knollen. Verschrompelen ze, dan liggen ze waarschijnlijk te droog. In het voorjaar kun je ze weer planten of eerst voortrekken voor een voorsprong.
Tip: Hang van tevoren etiketten aan de stelen met de naam erop, dan weet je in het voorjaar welke dahlia welke is.
Een minder vaak gebruikte methode om dahlia's te laten overwinteren is het laten zitten. Marjo de Roba van De Koninginnetuin in Heelsum doet niet anders. Marjo: "Opbergen kan, maar ook daar loeren gevaren. Toch te nat opgeborgen is rot, een tuinbeestje knaagt eraan, en te droog betekent verschrompelde dahliaknollen. Kortom: opbergen geeft de knol vaak stress. Veel natuurlijker is het om hem in de grond te laten zitten." Hieronder deelt ze haar aanpak.
"In de grond heeft de dahlia inmiddels wortels gemaakt, die hij (of is het een zij?) behoudt als we hem laten zitten. Rond de wortels heeft hij zijn eigen bacteriën en schimmels verzameld waar hij graag mee samenleeft. Het enige wat hij niet wil, is vorst en een echt natte grond. Dat is te regelen!"
Wat moet je doen? Volgens Marjo de Roba zijn twee dingen heel belangrijk:
Stelen tot op de grond afknippen doe je omdat de stelen hol zijn. Als je een stuk steel laat staan, gaat daar vocht in staan. Dat vocht geleidt de vorst naar de knol, door de vorst zet het water in de steel uit en de knol knapt bovenaan bij zijn kraag. Dus knip de stelen kort af en check of de steel op het snijpunt dicht is. Zo niet, knip dan nog iets dieper.
Afdekken doe je door alle afgeknipte stelen in stukken op de plant te leggen. Stelen zijn hol en dus een mooi luchtig afdeklaagje. "Daarover leg je een laag blad of stro. Zo'n tien centimeter is fijn. Dan kun je er nog wat compost of tuinaarde over scheppen, zodat je blad niet wegwaait. In een beschutte tuin is dat niet nodig."
Elke 10 centimeter afdekking scheelt 4 à 5 graden. Dus als de knollen ook wel 5 centimeter in de grond zitten en er stelen en blad op liggen, heb je een isolatielaagje van zo'n 8 tot 10 graden. "Bij mij hebben ze al jaren alle winters prima doorstaan, zelfs een aantal dagen min 18 graden. Het vele blad en de stelen zorgen ook voor een goede humuslaag, en die maakt de afwatering beter."
Ook lezen: Tuinier Lily de Boer adviseert: 'Laat je dahlia's zitten'
Heb je je dahlia's in potten, zet deze dan dicht bij huis (vanaf half oktober het liefst beschut tegen de regen) en gooi er een berg blad overheen, eventueel met iets zwaars dat het op zijn plek houdt. Zorg dat je pot goed afwatert. Vind je dat te spannend, dan kun je de potten na een zware nachtvorst en met afgeknipte stelen ook op een vorstvrije, droge plek zetten.
Alleen op hele natte plekken in de tuin, waar 's winters het water blijft staan, zou Marjo dahliaknollen niet in de grond laten zitten. Verbeter daar eerst de grond goed, of hoog hem iets op. Op klei kan het ook, mits je de grond steeds verrijkt met blad en bladaarde en je 's winters geen plassenbende hebt in je tuin. Probeer het een jaartje met je minst mooie knol.
"Je dahlia's vermeerderen uiteraard ook als je ze zo heel gezond in de grond laat zitten," zegt Marjo de Roba van de Koninginnetuin. Dus eens in de drie à vier jaar moeten ze gesplitst worden. "Doe dit in het vroege voorjaar, als het niet vriest. Haal de berg blad even van de planten af, lift ze op, splits ze, plant ze meteen weer terug en dek ze weer af."
Is het in het voorjaar een week of wat lekker zonnig weer, schuif dan de berg bladeren aan de kant, maar doe ze niet weg. Komt er nog een koude periode, dan kun je het weer terugleggen. "Juist dit walletje van blad, met in het midden een stuk zwarte grond waar het zonnetje op schijnt, zorgt ervoor dat je dahlia's een groeivoorsprong nemen op de opgeslagen dahlia's."
Ja, vooral op goed doorlatende grond en in milde winters. Knip de stelen tot op de grond af en dek de knollen af met ongeveer 10 centimeter blad of stro. Op natte plekken waar 's winters water blijft staan, kun je ze beter rooien.
Wacht tot er een zware nachtvorst is geweest en de planten bovengronds bevroren zijn. Dat kan begin november zijn, maar ook een maand later.
Laat de knollen goed drogen en leg ze luchtig in kranten, papieren zakken of een kist met droog zand of oude potgrond. Bewaar ze vorstvrij op ongeveer 4 tot 8 °C en controleer ze af en toe op rot of verschrompeling.
Dat kan, mits de pot goed afwatert. Zet hem dicht bij huis, gooi er een berg blad overheen en leg er iets zwaars op. Wil je geen risico lopen, zet de pot dan op een vorstvrije, droge plek.
Eens in de drie à vier jaar, in het vroege voorjaar als het niet vriest. Plant de delen meteen weer terug en dek ze af.
Tekst: Nicolien van Doorn, Laurie Ruijsch
Beeld: iStock
Datum: 01-10-2023
Update: 20-10-2026